WDZ — Zadania „Kontrola końcowa" (przewodnik)

T1 · Zarządzanie — wprowadzeniewybierz 2 z 5 · po 2,5 pkt

1. Zasady Fayola — które są dziś przydatne, a które nieaktualne? refleksja

Uzasadnij, które z zasad kierowania Henri Fayola uważasz za przydatne we współczesnych organizacjach, a które za przestarzałe.

Rama odpowiedzi

Wybierz 3–4 zasady „za" i 2–3 „przeciw". Dla każdej: (1) krótko czym jest, (2) Twoja ocena, (3) przykład ze współczesnej firmy (np. IT, praca zdalna, startup).

Bank pojęć — 14 zasad Fayola

Podział pracy · autorytet i odpowiedzialność · dyscyplina · jedność rozkazodawstwa (jeden przełożony) · jedność kierownictwa · podporządkowanie interesu osobistego ogółowi · wynagrodzenie · centralizacja · hierarchia (droga służbowa) · ład · sprawiedliwość · stabilność personelu · inicjatywa · esprit de corps (harmonia zespołu).

Typowy kierunek argumentacji: „za" — podział pracy, inicjatywa, esprit de corps, sprawiedliwość; „dyskusyjne dziś" — sztywna hierarchia i centralizacja (płaskie struktury, zwinne zespoły, praca zdalna). Ale to Twoja ocena — uzasadnij po swojemu.

2. Która z 4 funkcji zarządzania jest najtrudniejsza? refleksja

Wskaż jedną z funkcji i uzasadnij, dlaczego uważasz ją za najtrudniejszą.

Rama odpowiedzi

Teza (która funkcja) → 2–3 argumenty, dlaczego trudna → konkretna sytuacja ilustrująca → zdanie kontrujące (dlaczego inne są łatwiejsze).

Bank pojęć — 4 funkcje

Planowanie (wyznaczanie celów, niepewność przyszłości) · Organizowanie (kto co robi, struktura) · Przewodzenie (motywowanie ludzi — czynnik ludzki, konflikty) · Kontrolowanie (mierniki + korekty).

3. Które role Mintzberga dawałyby Ci najwięcej satysfakcji? (wybierz 4) refleksja

Interpersonalne: reprezentant, przywódca, łącznik.
Informacyjne: obserwator (monitor), propagator, rzecznik.
Decyzyjne: przedsiębiorca, przeciwdziałający zakłóceniom, dysponent zasobów, negocjator.

Dla każdej z 4 wybranych ról: nazwa + kategoria → na czym polega → dlaczego pasuje do Ciebie (Twoje mocne strony, przykład).

4. Cechy dobrego i złego kierownika (po 5) refleksja

Dwie listy po 5 cech, przy każdej jedno zdanie uzasadnienia. Możesz odnieść się do źródeł władzy (ekspercka, odniesienia/charyzma vs wymuszania) i teorii X/Y — dobry kierownik częściej działa w duchu Y.

5. Czy stosujesz zasady ekonomiczne z lekcji 1 w praktyce? refleksja

Zasady: gospodarności (max efekt / min nakład) · przedsiębiorczości · rentowności · rachunku ekonomicznego · koszt alternatywny. Odnieś je do budżetu domowego, czasu, zakupów — gdzie się udaje, gdzie nie i co poprawić.

T2 · Kultura i struktury organizacyjnewybierz 1 z 2 · 5 pkt

1. Narysuj i opisz strukturę firmy, którą znasz — co byś zmienił? wzór

Co ma zawierać opis

Nazwa/typ organizacji i czym się zajmuje.
Typ struktury (liniowa / funkcjonalna / liniowo-sztabowa / macierzowa / dywizjonalna).
Charakterystyka wg kryteriów: specjalizacja, koordynacja, formalizacja, rozpiętość kierowania, centralizacja, płaska/smukła.
Diagram (schemat pudełkowy z liniami podległości).
Co i dlaczego byś zmienił (np. spłaszczenie, decentralizacja decyzji).

Wzór diagramu (do zastąpienia własnym)

┌─────────────┐ │ Dyrektor │ └──────┬──────┘ ┌────────────┼────────────┐ ┌────┴────┐ ┌────┴────┐ ┌────┴────┐ │Marketing│ │Produkcja│ │Finanse │ └────┬────┘ └────┬────┘ └────┬────┘ pracownicy pracownicy pracownicy

To struktura funkcjonalna. Dostosuj do swojej firmy i dopisz własną ocenę — tego prowadzący nie znajdzie nigdzie indziej.

2. Kazus cukierni Miodowników — jaka struktura na początku, jaka później? Narysuj obie. wzór

Jak czytać kazus

Początek (Stanisław sam decyduje o wszystkim, mała rodzinna firma) → struktura liniowa, silnie scentralizowana: jeden właściciel podejmuje wszystkie decyzje, jedność rozkazodawstwa, niska formalizacja.

Diagram „przed"

┌────────────────┐ │ Stanisław (właściciel) │ └────────┬───────┘ ┌─────┴─────┐ pracownik pracownik (wszystkie decyzje u góry)

Później („Sweet & Happy", kilka filii, kierownicy mają swobodę operacyjną, decyzje strategiczne w centrali, księgowość i obsługa prawna wspólne) → struktura dywizjonalna (D), zdecentralizowana operacyjnie z centralą trzymającą funkcje kluczowe.

Diagram „po"

┌──────────────────────┐ │ Kierownictwo naczelne │ │ (strategia, księgowość,│ │ obsługa prawna) │ └───────────┬────────────┘ ┌─────────────────┼─────────────────┐ ┌────┴────┐ ┌────┴────┐ ┌────┴────┐ │ Filia A │ │ Filia B │ │ Filia C │ │ kier. │ │ kier. │ │ kier. │ └─────────┘ └─────────┘ └─────────┘ (swoboda operacyjna: kadry sezonowe, promocje, rabaty)

Argumentacja jest tu dość jednoznaczna, ale rysunki i sformułowania zrób po swojemu — dopisz np. wady/zalety każdej struktury (narzekanie kierowników filii na brak pełnej swobody = klasyczny koszt centralizacji funkcji).

T3 · Ewolucja teorii zarządzaniawybierz 2 z 5 · po 2,5 pkt

Pytania 1–5 (wszystkie refleksyjne) refleksja

1. Która szkoła szczególnie Ci się spodobała? · 2. Branże, gdzie standaryzacja sprawdza się lepiej? · 3. Zasady której szkoły widzisz w swojej organizacji? · 4. Twoja własna „szkoła zarządzania"? · 5. Które czynniki w Twojej pracy to higiena, a które motywatory?

Bank pojęć — szkoły zarządzania

Klasyczna/naukowa (Taylor — najlepsza metoda, płaca za wydajność) · administracyjna (Fayol, Weber — biurokracja) · behawioralna/psychologiczna (Mayo — Hawthorne, Maslow, Herzberg, McGregor) · ilościowa (badania operacyjne, modele matematyczne) · systemowa (organizacja jako system otwarty, synergia) · sytuacyjna (Fiedler — „to zależy").

Do pytania 5 — higiena vs motywatory (Herzberg)

Higiena (brak demotywuje): płaca, warunki pracy, relacje, stabilność, polityka firmy. Motywatory (obecność motywuje): uznanie, osiągnięcia, odpowiedzialność, rozwój, awans. Zrób dwie listy dla SWOJEJ pracy.

Pytania 1–4 to czysta opinia — wybierz szkołę/branżę i uzasadnij własnymi obserwacjami. Pytanie 5 ma prostą ramę (dwie listy), więc jest „tanie" punktowo.

T4 · Zarządzanie zasobami ludzkimiwybierz 1 z 2 · 5 pkt

1. Zaplanuj proces rekrutacji (Cukiernik lub własne/wymarzone stanowisko) wzór

a) Opis stanowiska — Cukiernik

Cel stanowiska, główne zadania (wypiek, dekorowanie, kontrola jakości, higiena HACCP), wymagania (wykształcenie cukiernicze, doświadczenie, dokładność, praca zespołowa), podległość (kierownik filii), warunki (zmiany, wynagrodzenie).

b) Strategia rekrutacji

Wybór: model kapitału ludzkiego (inwestycja w rozwój, długie zatrudnienie, lojalność — pasuje do rzemiosła cukierniczego) albo model sita (gotowi fachowcy, selekcja najlepszych). Uzasadnij wybór.

c) Źródła kandydatów i kto rekrutuje

Wewnętrzne (awans pomocnika) vs zewnętrzne (szkoły cukiernicze, portale, polecenia). Kto: kierownik filii + główny cukiernik + HR.

d) Metody oceny

Analiza dokumentów (CV, referencje) → wywiad ustrukturalizowany (te same pytania — porównywalność) → próbka pracy (wypiek próbny) → decyzja.

To kompletny szablon. Jeśli wybierzesz własne „wymarzone" stanowisko — podmień treść w tych samych 4 sekcjach. Prowadzący łatwo pozna pracę „z głowy" — dodaj realne detale.

2. Błędy w ZZL, które spotkałeś + środki zaradcze refleksja

Obszary do przeszukania pod kątem błędów: rekrutacja (mylny opis stanowiska), adaptacja (brak wdrożenia nowego), szkolenia, ocena (niesprawiedliwa/nieprzejrzysta — teoria sprawiedliwości Adamsa), przesunięcia, odejścia (brak exit-interview). Dla każdego błędu: opis sytuacji → skutek → środek zaradczy.

T5 · Przewodzenie i motywacjawybierz 2 z 5 · po 2,5 pkt

Pytania 1–5 refleksja wzór

1. System motywacyjny dla grupy (programiści / pielęgniarki / policjanci / urzędnicy) · 2. Jakim liderem jesteś/chcesz być? · 3. Najlepszy lider z historii/literatury? · 4. System nagród i kar w Twojej firmie · 5. Która teoria motywacji Cię przekonuje?

Wzór do pytania 1 lub 4 (system motywacyjny)

Przykład: programiści w korporacji AI.

Element	Propozycja	Teoria
Płaca + premia	Konkurencyjna pensja (higiena) + premia za wdrożone projekty	Herzberg, wzmocnienie
Rozwój	Budżet szkoleniowy, konferencje, ścieżka ekspercka	Maslow (samorealizacja), ERG (growth)
Uznanie	Publiczne docenianie, „inżynier kwartału"	McClelland (osiągnięcia)
Autonomia	Elastyczny czas, wybór zadań, praca zdalna	Teoria Y
Sprawiedliwość	Przejrzyste, jednakowe kryteria premii	Adams (sprawiedliwość)

Dobierz elementy do specyfiki grupy (pielęgniarki — bezpieczeństwo, sens, grafik; policjanci — stabilność, uznanie).

Bank teorii motywacji

Maslow (hierarchia) · Alderfer ERG (z regresją) · Herzberg (higiena/motywatory) · McClelland (władza/osiągnięcia/afiliacja) · Adams (sprawiedliwość) · Vroom (oczekiwania) · Skinner (wzmocnienie). Do pytania 5 wybierz jedną i uzasadnij, do pytań 2–3 pisz z własnej perspektywy.

T6 · Zarządzanie międzykulturowe1 zadanie · 5 pkt

Poradnik o polskiej kulturze dla 100 zagranicznych studentów wzór

Grupa z USA, Hiszpanii, Turcji, Norwegii, Szwajcarii, Chin i Egiptu — program „Work & Study in Poland". Przygotuj nieduży poradnik, by pobyt upłynął im jak najlepiej.

Proponowana struktura (rozwiń każdą sekcję 2–4 zdaniami)

Powitanie i cel poradnika — krótki, ciepły wstęp.
Komunikacja — Polska raczej średnio/niskokontekstowa; ceni się bezpośredniość, ale i uprzejmość; „dziękuję/proszę".
Dystans władzy i formy grzecznościowe — „Pan/Pani" do wykładowców i urzędów; tykanie dopiero po propozycji.
Punktualność i planowanie — ceniona punktualność (istotne dla Hiszpanii/Turcji o innym rytmie).
Życie codzienne — waluta (PLN), transport, godziny sklepów, strefa czasowa, pogoda/ubiór.
Jedzenie i gościnność — kuchnia, zwyczaje przy stole, napiwki.
Tematy wrażliwe i savoir-vivre — historia, religia, szacunek dla różnic.
Wskazówki dla poszczególnych kultur — np. dla kultur wysokokontekstowych/kolektywistycznych (Chiny) więcej kontekstu i relacji; dla indywidualistycznych (USA) wprost i konkretnie.
Praktyczne kontakty — numery alarmowe, opieka zdrowotna, biuro programu.

Użyj wymiarów Hofstedego (dystans władzy, indywidualizm/kolektywizm, unikanie niepewności) jako ramy porównań.

Struktura jest szablonem — treść i ton napisz sam; to zadanie mocno premiuje własny, praktyczny styl.

T7 · Zarządzanie strategiczne1 zadanie · 5 pkt

Analiza strategiczna (SWOT lub BCG) wybranej organizacji wzór

Wzór SWOT (przykład: PJATK — podmień na swoją organizację)

Mocne strony (S, wewnętrzne)	Słabe strony (W, wewnętrzne)
Silna marka na rynku IT, praktyczny program, kontakty z branżą	Wysokie czesne, ograniczona liczba miejsc, obciążenie kadry
Szanse (O, zewnętrzne)	Zagrożenia (T, zewnętrzne)
Rosnący popyt na specjalistów AI/IT, studia online, granty	Konkurencja uczelni, niż demograficzny, zmiany prawa o szkolnictwie

Pamiętaj: S/W wewnętrzne (zależą od organizacji), O/T zewnętrzne (otoczenie). Siły/słabości oceniaj względem konkurencji. Zakończ wnioskiem strategicznym (np. rozwój oferty online = wykorzystanie szansy mocną marką).

Alternatywa — macierz BCG

Podziel produkty/usługi wg udziału w rynku i tempa wzrostu: Gwiazdy (duży udział, szybki wzrost) · Dojne krowy (duży udział, wolny wzrost) · Znaki zapytania (mały udział, szybki wzrost) · Psy (mały udział, wolny wzrost). Przypisz min. 3–4 produkty i zaproponuj strategię dla każdego.

Wybierz JEDNĄ analizę i JEDNĄ organizację (najlepiej taką, którą znasz). Wzór PJATK to szablon — własna organizacja + własne wnioski = punkty za samodzielność.

T8 · Wstęp do ekonomii1 zadanie · 5 pkt

Zilustruj pojęcia ekonomiczne przykładami z „rzeczywistości" cukierni Miodowników wzór

Po jednym przykładzie na każde pojęcie: a) zdanie ekonomii pozytywnej, b) dobro wolne, c) wybór racjonalny, d) monopol, e) konkurencja monopolistyczna, h) prawo malejącej użyteczności krańcowej, i) dobro o elastycznym popycie, k) dobro Veblena, l) dobra komplementarne, n) dobro niższego rzędu.

Pojęcie	Znaczenie	Przykład (cukiernia) — wzór
a) zdanie ekonomii pozytywnej	Opis faktu, weryfikowalny	„Sprzedaż lodów rośnie latem" (można sprawdzić)
b) dobro wolne	Nieograniczone, bezpłatne	Powietrze / światło słoneczne w ogródku kawiarnianym
c) wybór racjonalny	Max efekt / min nakład	Zakup mąki hurtowo taniej zamiast drobnymi partiami
d) monopol	Jeden sprzedawca	Jedyna cukiernia w małej wsi
e) konkurencja monopolistyczna	Wielu sprzedawców, produkt zróżnicowany	Wiele cukierni w mieście, każda z „własnym" sernikiem
h) malejąca użyteczność krańcowa	Każda kolejna jednostka daje mniej	Trzecie ciastko cieszy mniej niż pierwsze
i) dobro o elastycznym popycie	Popyt silnie reaguje na cenę	Torty na zamówienie (luksus — przy podwyżce popyt mocno spada)
k) dobro Veblena	Wyższa cena → większy prestiż → większy popyt	Ekskluzywny tort „premium" kupowany bo drogi
l) dobra komplementarne	Konsumowane razem	Kawa i ciastko
n) dobro niższego rzędu	Wzrost dochodu → spadek popytu	Najtańsze drożdżówki (przy wyższych dochodach klienci wybierają lepsze)

Definicje są z wykładu (pewne). Przykłady to wzór — najlepiej wymyśl własne, bo dokładnie te mogą pojawić się u wielu osób. Wystarczy zmienić kontekst (Twoja ulubiona kawiarnia/sklep).

📝 WDZ — Zadania „Kontrola końcowa"